[Blog] Het verschil tussen helen en genezen — en waarom het ertoe doet

Door Marijke Eggink, Het Heelhuis in Lent

Er zijn twee woorden die in de wereld van Gezondheid en Helen vaak door elkaar worden gebruikt. Maar wie goed luistert, hoort dat ze iets wezenlijk anders zeggen. Genezen en helen — het klinkt bijna als synoniemen. Dat zijn ze niet.

Genezen: overleven, ontkomen

Het woord genezen stamt uit het Oudgermaans — ganesaną — en betekende oorspronkelijk: overleven, ontkomen, gered worden. Genezen is dus in de kern iets actiefs en noodgedwongens: je ontkomt aan iets. Je overleeft het.

Dat verklaart meteen wat het doet en wat het niet doet. Genezen speelt zich af op het niveau van het lichaam: een wond die sluit, een infectie die wijkt, een tumor die verdwijnt. Het heeft een eindpunt. De bloedwaarden zijn normaal, de behandeling is afgerond — en dan wordt verwacht dat je verdergaat.

Dat is kostbaar. Maar soms weet je van binnen dat er iets is dat nog niet op zijn plek zit, ook al zegt de arts dat je beter bent.

Helen: terugkeren naar heel

Het woord helen deelt zijn stam met heel — en die stam gaat ver. Heel, heil, heilig, het Engelse holy: ze komen allemaal uit dezelfde Oergermaanse wortel en draaien om hetzelfde: volledigheid, ongedeeldheid, integriteit. Wat heel is, is ook heilig. Dat is geen toeval — het herinnert ons eraan dat heelheid altijd iets sacraals in zich draagt.

Helen gaat niet alleen over het lichaam, maar over de mens als geheel: lichaam, geest, ziel, verhaal, relaties. Het beoogt geen terugkeer naar hoe het was, maar een beweging naar het terugkeren in haar oorspronkelijke staat van heelheid.

Waar genezen vraagt: wat is er kapot en hoe repareren we het? — vraagt helen: wat wil hier begrepen worden? Wat heeft deze mens nodig om terug te keren in haar oorspronkelijke staat van heelheid?

De paradox

Je kunt genezen zonder te helen. Wie herstelt van een burnout maar het onderliggende patroon nooit aanraakt, is misschien genezen — maar nog niet teruggekeerd in haar oorspronkelijke staat van heelheid.

En omgekeerd: je kunt helen zonder te genezen. Mensen met een chronische ziekte of ongeneeslijke aandoening kunnen diep helen — in vrede komen met hun lichaam, hun zijn, zin vinden in hun lijden, een laag in zichzelf ontdekken die er zonder de ziekte misschien nooit was geweest.

Twee bewegingen, één mens

Genezen en helen zijn geen concurrenten. Ze zijn aanvullend. De conventionele behandelaar (arts of therapeut) behandelt op het niveau van het lichaam. De healer, holistisch therapeut of energetisch werker richt zich op wat daarachter ligt: de emotie die nog niet gevoeld is, het patroon dat zich blijft herhalen, de vraag die het lichaam al een tijdje stelt maar die nog geen antwoord heeft gekregen.

Precies dáár wil Het Heelhuis een brug zijn. Tussen die twee werelden die elkaar nodig hebben. Niet of-of, maar en-en.

Heel worden is geen eindbestemming. Het is een beweging. Een dagelijkse vraag aan jezelf: beweeg ik in de richting van mijn oorspronkelijke staat van heelheid?

Dat is misschien wel de mooiste vraag die je jezelf kunt stellen.

Wil je reageren? Stuur je reactie per mail aan team@heelhislent.nl

Iedere week geef ik groepshealing; “Kom terug in je oorspronkelijke staat”  Online op donderdag om 21 uur via Signal. Wil je meedoen? Meld je aan via team@heelhuislent.nl

Het Heelhuis verbindt conventionele en holistische zorg. Wil je meer weten? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief op www.heelhuislent.nl of kom naar een van onze lezingen.